Dấu ấn văn hóa Việt giữa lòng đất nước Lào

Giữa thủ đô Viêng Chăn của Lào, nơi những ngôi chùa Lào với mái cong và sắc vàng đặc trưng hiện diện khắp thành phố, có một ngôi chùa mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam – chùa Phật Tích.

Không chỉ là nơi để Phật tử đến lễ Phật, chùa còn là một địa điểm gắn bó với cộng đồng người Việt tại Lào, góp phần duy trì tiếng Việt, phong tục và đời sống văn hóa của người Việt xa quê. TTXVN từng ghi nhận chùa như một không gian gìn giữ bản sắc văn hóa Việt tại Viêng Chăn.

Từ một am nhỏ đến chùa Phật Tích

Theo các tư liệu về lịch sử ngôi chùa, tiền thân của chùa Phật Tích là một am nhỏ được hình thành trên khu đất từng được sử dụng làm nghĩa trang trong thời kỳ Pháp thuộc.

Đến năm 1957, sư bà Diệu Thiện từ Việt Nam sang Viêng Chăn. Sư bà đã tôn tạo am thành nơi thờ Phật và đặt tên Phật Tích Linh Ứng Tự.

Từ đó, nơi đây dần trở thành địa điểm sinh hoạt tâm linh của người Việt đang sinh sống tại thủ đô Viêng Chăn.

Qua thời gian, ngôi chùa không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng mà còn trở thành nơi bà con người Việt tìm đến để gặp gỡ, sinh hoạt và hướng về quê hương.

Những năm tháng xây dựng và trùng tu

Sau nhiều năm tồn tại, cơ sở vật chất của chùa dần xuống cấp.

Sau khi sư bà Diệu Thiện viên tịch năm 2003, Đại đức Thích Minh Quang tiếp tục công việc tại chùa.

Trong giai đoạn sau đó, chùa được tiến hành xây dựng và trùng tu với sự đóng góp của chư tăng, Phật tử và cộng đồng người Việt.

Quá trình xây dựng được triển khai từ năm 2008 và hoàn thiện vào năm 2010.

Một diện mạo mới được hình thành với chính điện, nhà tổ, khu nhà thờ linh cốt, tăng xá và đặc biệt là tòa tháp 7 tầng – một trong những hình ảnh dễ nhận biết nhất của chùa Phật Tích ngày nay.

Năm 2010 – một dấu mốc quan trọng

Ngày 19/11/2010, chùa tổ chức lễ khánh thành sau quá trình xây dựng và trùng tu.

Đây cũng là thời điểm ngôi chùa chính thức được gọi ngắn gọn là chùa Phật Tích, thay cho tên Phật Tích Linh Ứng Tự trước đó.

Việc khánh thành chùa diễn ra trong thời điểm đặc biệt của quan hệ Việt Nam – Lào, gắn với các sự kiện kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội và 450 năm thủ đô Viêng Chăn.

Từ một am nhỏ ban đầu, chùa đã trở thành một quần thể kiến trúc Phật giáo có quy mô hơn và là địa điểm quen thuộc của cộng đồng người Việt tại Viêng Chăn.

Ngày nay, chùa Phật Tích thường xuyên diễn ra các hoạt động Phật giáo và cộng đồng.

Các dịp như Phật đản, Vu Lan, Rằm tháng Giêng, lễ cầu an, cầu siêu thu hút đông đảo Phật tử và người Việt đang sinh sống tại Lào.

Năm 2023, chùa còn phối hợp tổ chức lớp tiếng Việt và khai trương tủ sách tiếng Việt dành cho cộng đồng người Việt tại Lào. Đây là một ví dụ rõ nét về vai trò của chùa trong việc duy trì ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam ở nước ngoài.

Tiếng chuông chùa giữa lòng Viêng Chăn

Bước vào chính điện, không gian mang đậm nét Phật giáo Việt Nam với tượng Phật, bàn thờ, hoành phi và những họa tiết trang trí truyền thống.

Trong những ngày lễ lớn, tiếng tụng kinh, tiếng chuông và mùi hương trầm tạo nên một không gian rất khác với sự nhộn nhịp bên ngoài.

Đối với nhiều người Việt xa quê, đây không chỉ là nơi đến lễ Phật mà còn là một nơi để tìm lại cảm giác thân thuộc của quê hương.

TTXVN mô tả chùa Phật Tích là nơi cộng đồng người Việt tại Viêng Chăn tìm thấy không gian tâm linh, đồng thời gìn giữ bản sắc văn hóa và kết nối với cội nguồn.

Chùa Phật Tích hôm nay

Trong những năm gần đây, chùa tiếp tục là nơi diễn ra nhiều hoạt động tôn giáo và văn hóa của cộng đồng người Việt tại Lào.

Năm 2025, hình ảnh chùa Phật Tích tiếp tục xuất hiện trong các hoạt động Phật giáo lớn của cộng đồng người Việt tại Viêng Chăn, trong đó có Đại lễ Phật đản.

Những hình ảnh được TTXVN ghi lại năm 2025 cho thấy tòa tháp bảy tầng, mái chùa và khuôn viên chùa vẫn là những nét kiến trúc nổi bật của công trình.

Một ngôi chùa – một phần ký ức quê hương

Từ một am nhỏ năm 1957 đến chùa Phật Tích ngày nay là một hành trình kéo dài gần bảy thập kỷ.

Nhưng lịch sử của ngôi chùa không chỉ nằm ở những năm tháng xây dựng hay những lần trùng tu.

Lịch sử ấy còn nằm trong những người Việt đã từng đến đây lễ Phật, trong những em nhỏ học tiếng Việt tại chùa, trong những ngày Tết người Việt tìm về thắp nén hương, và trong những thế hệ sinh ra trên đất Lào nhưng vẫn được nghe tiếng Việt giữa sân chùa.

Giữa lòng Viêng Chăn, chùa Phật Tích vì thế không chỉ là một ngôi chùa. Đó còn là một không gian văn hóa, một điểm kết nối cộng đồng và một nơi để những người con xa quê tìm lại hình ảnh quê hương.